وابستگی زندگی روزمره به اپلیکیشنها و سکوهای برخط، دیگر موضوع عجیب و غریبی نیست و در زندگی شهرنشینی کمتر کسی پیدا میشود که با این سکوها سر و کار نداشته باشد؛ اما پرسشی که شاید به ذهن هر شخصی برسد، این است آیا بر خدماتی مانند تهیه غذا از رستورانها و آشپزخانهها که از طریق اپلیکیشنها و سکوها ارائه میشود، نظارتی وجود دارد و حقوق شهروندان یا مشتریان در آنها رعایت میشود یا خیر؟
طرح این پرسش از آنجایی آغاز میشود که وقتی به این اپلیکشنها مراجعه میکنیم، جدا از اینکه دستهبندیهای غذایی متفاوتی براساس نوع غذا، ذائقه افراد و البته کیفیت و سطح واحدهای ارائهدهنده خدمات غذا و نوشیدنی وجود دارد، اختلاف قیمت یک نوع غذا در رستورانها و آشپرخانههای مختلف گاهی بسیار فاحش بوده یا دریافت هزینههای مختلف در واحدهای صنفی متنوع است به صورتی که شما نمیتوانید تشخیص دهید چرا برخی هزینهها در بعضی واحدهای صنفی به صورت اجباری دریافت میشوند. حتماً در این موقعیت قرار گرفتهاید که هنگام ثبت سفارش غذا یا نوشیدنی در بعضی از رستورانها هزینه مالیات بر ارزش افزوده در فاکتور نهایی دیده میشود. برخی رستورانها موقع ثبت اولیه هر سفارش هزینه اجباری بستهبندی را برای هر وعده غذا جداگانه محاسبه و به قیمت هر غذا اضافه میکنند و بعضی دیگر از واحدهای صنفی نیز خدمات را به صورت جداگانه محاسبه کرده و در فاکتور نهایی هزینه آن را لحاظ میکنند. در این میان با توجه به رفتار متنوع واحدهای صنفی، شما متوجه الگوی مشخصی نمیشوید؛ یعنی برخی رستورانها یا آشپزخانههای بیرونبر یا فستفودیها این موارد را لحاظ نمیکنند و نمیتوانیم بگوییم مثلاً هزینه مالیات توسط همه رستورانها دریافت میشود یا بستهبندی گزینه اجباری در همه فستفودیهاست، حتی برخی از واحدهای صنفی چند هزینه اجباری را با یکدیگر دریافت میکنند. همچنین زمانی که غذای آماده شده به دست مشتری میرسد، حتی برای نوع بستهبندی وقتی شما بستهبندی ویژه را انتخاب کردهاید، در مقایسه با واحدی که این هزینه را دریافت نکرده، تفاوت قابل مشاهدهای وجود ندارد. در این موقعیت قیمت تمام شده و کیفیت یکسان غذا این پرسش را جدیتر میکند که ریشه این اختلاف قیمتها و تفاوتهای عنوان شده کجاست؟ آیا اصلاً نظارتی بر قیمتهای ارائه شده و هزینههای جانبی که برخی رستورانها در فاکتورشان ثبت میکنند، وجود دارد؟
رئیس اتحادیه رستورانداران مشهد در تشریح پاسخهای این پرسشها و ابهامهای مطرح شده، در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: یکی از شروط اصلی سکوها به ویژه اسنپ برای انعقاد قرارداد با مجموعهها، داشتن پروانه کسب معتبر است؛ یعنی واحد صنفی باید حتماً دارای مجوز قانونی باشد. در مورد مجموعههای قانونی که دارای پروانه کسب هستند، اسنپ بر این موضوع نظارت میکند که قیمت غذا در اپلیکیشن دقیقاً با قیمت فروش حضوری در رستوران برابری کند؛ به طور مثال اگر یک وعده چلوکباب در رستوران به قیمت ۵۰۰هزار تومان عرضه میشود، باید در اسنپ نیز با همان قیمت ۵۰۰هزار تومان به فروش برسد و اگر قیمت در اسنپ ۵۵۰هزار تومان تعیین شود، اسنپ بر اساس قرارداد، جریمههایی را برای واحد صنفی در نظر میگیرد که میتوانند شامل پرداخت جریمه یا استرداد کامل وجه غذا به مشتری یا حتی قطع همکاری و اخراج در مدت زمان مشخص از پلتفرم باشد.
شرط فعالیت در سکوهای برخط
محسن محمدی ادامه داد: در خصوص مباحث بهداشتی باید تأکید کرد مکانی که موفق به دریافت پروانه کسب میشود، تحت نظارت مستقیم اداره بهداشت، اتحادیه و سازمان تعزیرات و سایر ارگانهای مربوط قرار دارد و پلتفرمها به صورت اختصاصی به این موارد نظارت ندارند؛ زیرا تمامی واحدهای دارای پروانه کسب از فیلترهای نظارتی ارگانهای مختلف عبور کردهاند و داشتن پروانه به معنای داشتن گواهینامه صلاحیت برای فعالیت است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره هزینههای بستهبندی بیان کرد: این موضوع طبق قوانین اتحادیه است و ارتباطی به اسنپ ندارد؛ یعنی در حالت عادی نیز اگر یک واحد صنفی هزینه بستهبندی، مالیات بر ارزش افزوده و دورچین را دریافت کند، اقدامی قانونی انجام داده؛ زیرا در حال حاضر رستورانها و آشپزخانهها مشمول مالیات بر ارزش افزوده ۱۰ درصدی هستند و هزینه بستهبندی و دورچین نیز مجزا از قیمت غذا محاسبه میشود. به عبارت دیگر مشتری میتواند ظرف خود را همراهش بیاورد یا هزینه ظرف یکبار مصرف را طبق نرخ مصوب اتحادیه پرداخت کند و این هزینه بر اساس فاکتور خرید ظرفها توسط واحد صنفی با تأیید اتحادیه تعیین میشود؛ به طور مثال اگر هزینه ظرف معمولی، نایلون و موارد جانبی ۱۵هزار تومان باشد، همان مبلغ درج میشود و اگر از ظرفهای مایکروفری با قیمت خرید ۵۰هزار تومان استفاده شود، هزینه بستهبندی بر همان اساس محاسبه خواهد شد.
رئیس اتحادیه رستورانداران مشهد افزود: متأسفانه پس از بروز حوادث برای برخی کارخانههای پتروشیمی، قیمت ظروف یکبار مصرف به شدت افزایش یافت و ظرفی که پیشتر ۲۵هزار تومان بود، به ۷۵هزار تومان رسید. بنابراین واحدهای صنفی با ارائه فاکتور خرید، نرخهای خود را از اتحادیه دریافت میکنند.
نقش هزینههای سربار واحدهای صنفی در تعیین قیمت نهایی غذا
رئیس اتحادیه رستورانداران مشهد با اشاره به نرخنامهها توضیح داد: نرخ در رستههای رستوران، آشپزخانه و کبابی آزاد است و واحدهای صنفی بر اساس هزینههای سربار خود، اقدام به دریافت نرخ میکنند. هزینههای سربار شامل تمام مخارج اداره یک رستوران اعم از قبضهای آب، برق، گاز و تلفن، دستمزد، بیمه، خوراک کارگران، هزینههای فضای مجازی، حسابداری، تبلیغات، استهلاک تجهیزات و... است و حتی مواردی مانند شکستن ظرفها و دورریز مواد اولیه، همگی جزو سربار محسوب میشوند. بنابراین برای محاسبه قیمت نهایی، مجموع هزینههای ماهانه بر میزان فروش که به طور میانگین ۳هزار تا ۳هزار و ۵۰۰ وعده غذا در ماه است، تقسیم میشود تا سهم سربار هر غذا مشخص شود. این مبلغ در مشهد متفاوت است و در برخی رستورانها هزینه سربار هر وعده غذا به یکمیلیون و ۴۰۰هزار تومان میرسد در حالی که در برخی آشپزخانهها این رقم به دلیل اجاره کمتر، حدود ۱۰۰هزار تومان است که در نهایت هزینه مواد اولیه به اضافه سربار و ۱۵درصد سود، قیمت نهایی غذا را تشکیل میدهد.
تفاوت مالیاتی رستورانها با کبابیها
محمدی درباره مالیات بر ارزش افزوده گفت: در بحث مالیات بر ارزش افزوده باید یادآور شد کبابیها از این قانون مستثنا هستند؛ اما رستورانها، آشپزخانهها و چلوکبابیها مشمول پرداخت آن میشوند. در حال حاضر در اتحادیه رستورانداران مشهد حدود ۲هزار واحد صنفی در این شهر فعالیت میکنند که هزار و ۳۰۰ واحد دارای پروانه کسب هستند و ۷۰۰ واحد دیگر به دلیل مسائلی نظیر امور مالیاتی، هنوز موفق به دریافت پروانه نشدهاند؛ اما مراحل اولیه را گذراندهاند و طبق قانون، تنها واحدهای دارای پروانه، اجازه فعالیت در سکوهای برخط را دارند.
وی در ادامه تشریح کرد: کمیسیون دریافتی اسنپ حدود ۱۰ تا ۱۳درصد است و از واحد صنفی کسر میشود و از خریدار مبلغ اضافهای دریافت نمیشود؛ یعنی قیمت برای مشتری در رستوران و اسنپ یکسان بوده و فروشنده به منظور افزایش فروش خود حاضر به پرداخت این درصد به پلتفرم است.
رئیس اتحادیه رستورانداران مشهد در پایان عنوان کرد: موارد دیگری نیز در قراردادها لحاظ میشود؛ مانند برخورد مناسب پیک و رعایت ادب که در صورت تخلف، مشمول جریمه خواهد بود؛ اما تخفیفها در اختیار خود مجموعه است. سکو نیز پیشنهادهایی نظیر پرداخت مبلغی برای قرار گرفتن در صدر لیست سکو به مدت سه روز به منظور تبلیغات را ارائه میدهد. اینها جزو قوانین خود سکوهاست که این مراکز میتوانند بپذیرند یا نپذیرند و تصمیمگیری درباره آن در حیطه اختیارات اتحادیه نیست.
نظر شما